Wiedza o kulturze 3002-13A2WK
1. Początki refleksji nad kulturą. Podstawowe pojęcia. Pierwsze artefakty kulturowe, 2 godz.;
2. Pierwsze koncepcje i definicje kultury. Ewolucja pojęcia. Fascynacja człowiekiem poza kulturą. Natura i kultura, 2 godz.;
3. Ewolucjonistyczne koncepcje kultury. Lewis Henry Morgan i Edward Burnett Tylor, 2 godz.;
4. Dyfuzjonistyczne koncepcje kultury. Leo Viktor Frobenius i Franz Boas. Etnocentryzm i relatywizm kulturowy, 2 godz.;
5. Problem szamanizmu we wczesnych i współczesnych badaniach nad kulturą – ewolucja poglądów, 2 godz;
6. Sacrum i profanum w kulturze. Durkheimowska propozycja empirycznych badań nad sacrum i profanum – podstawowe dla niej rozróżnienia świętego i świeckiego czasu i przestrzeni. Wpływ koncepcji Durkheima na inne nurty refleksji nad kulturą, 4 godz;
7. Brytyjscy antropologowie społeczni. Problematyka mitu w badaniach Bronisława Malinowskiego. Wpływ brytyjskich antropologów społecznych na dalszy rozwój badań nad kulturą. Inne koncepcje mitu, 2 godz.;
8. Mity – ich znaczenie dla kultury i życia społecznego. Mityczny bohater jako uosobienie fundamentalnych dla kultury wartości, 2 godz.;
9. Wizje zaświatów i ich związek z koncepcją człowieka, 2 godz.;
10. Magia i religia w refleksji nad kulturą. Podstawowe różnice w strukturze magicznego i religijnego myślenia. Wpływ magii i religii na zachowania i na społeczną organizację, 2 godz.;
11. Ciało w kulturze. Ciało jako wyraz i miernik fundamentalnych dla kultury wartości m.in. demokracji, porządku, moralności, 2 godz.;
12. Znaczenie zabawy w życiu społecznym i kulturze, ludyczne korzenie kultury, „wojna postu z karnawałem”, 2 godz.;
13. Najważniejsze tendencje w rozwoju współczesnej kultury. Główne nurty współczesnych badań nad kulturą, 2 godz.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po ukończeniu wykładu student dysponuje podstawową wiedzą na temat głównych nurtów refleksji nad kulturą, głównych pojęć nauk o kulturze oraz wybranych zjawisk kulturowych. W związku z tym powinien umieć rozpoznać, zanalizować i wyjaśnić podstawowe procesy kulturowe.
Kryteria oceniania
Obecność na wykładzie, zaliczenie ćwiczeń. Ocena końcowa jest oceną z ćwiczeń.
Literatura
Ariès Philippe, Człowiek i śmierć, Warszawa 1992
Bataille Georges, Erotyzm, Gdańsk 1999
Burkert Walter, Stwarzanie świętości. Ślady biologii we wczesnych wierzeniach religijnych, Kraków 2006
Caillois Roger, Żywioł i ład, Warszawa 1995
Campbell Joseph, Potęga mitu, Kraków 1994
Citati Pietro, Światło nocy. Wielkie mity w historii ludzkości, Warszawa 2003
De Martino Ernesto, Ziemia zgryzoty, Warszawa 1971
Eliade Mircea, Inicjacja, obrzędy, stowarzyszenia tajemne, Kraków 1997
Gennep, Arnold van, Obrzędy przejścia, Warszawa 2006
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: